RAID 5 met twee defecte schijven: is er nog iets te redden?

Een RAID 5 met twee uitgevallen schijven is het scenario waarvoor RAID 5 niet gebouwd is. De array staat offline, de server komt niet meer op, en de vraag is niet meer of er iets misging maar wat er nog te redden valt.

Het antwoord is vaker “een heleboel” dan mensen denken. Maar dan moet er in de eerste uren niets gebeuren wat het onmogelijk maakt.

Zet de server of NAS uit en laat hem uit. Dat is op dit moment het waardevolste dat u kunt doen.

Waarom twee schijven fataal lijken

RAID 5 verdeelt uw gegevens over alle schijven en bewaart daarnaast pariteit: extra informatie waarmee de inhoud van één ontbrekende schijf berekend kan worden. Eén schijf missen kan dus. Bij twee ontbrekende schijven zijn er meer onbekenden dan vergelijkingen, en dan houdt het wiskundig op.

Zo staat het in de handboeken. In de praktijk ligt het genuanceerder, en dat is precies waar herstel begint.

Waarom er in de praktijk vaak wél iets te halen valt

Twee schijven vallen bijna nooit op hetzelfde moment uit. Meestal is er eentje er dagen of weken eerder uitgegooid, zonder dat iemand op het lampje lette. Toen de tweede sneuvelde, ging de array offline.

Dat betekent dat die eerste schijf vaak nog grotendeels leesbaar is. Hij mist alleen de wijzigingen van de tussenliggende periode. Met die schijf erbij zijn er weer genoeg gegevens om de puzzel te leggen — voor bestanden die in die periode niet veranderd zijn, is dat volledig herstel.

Daarnaast is “uitgevallen” niet hetzelfde als “kapot”. Een controller gooit een schijf er soms uit na één trage reactie of een enkele leesfout, terwijl de schijf verder prima werkt.

Wat u absoluut niet doet

• Geen herbouw starten. Een herbouw met verkeerde aannames overschrijft de pariteit waarmee uw gegevens nog te berekenen waren. Dit is de fout die het vaakst onherstelbaar is.
• De array niet opnieuw aanmaken. “Create new array” of “initialize” schrijft nieuwe kopstructuren over uw gegevens heen.
• Geen “force online” of “make member” herhaaldelijk proberen. Eén poging kan al schrijven.
• Geen chkdsk of schijfcontrole op een array die niet klopt.
• De volgorde van de schijven niet door elkaar halen.
• Geen firmware-update van de controller.

Wat u wel doet

1. Uitzetten. Elke minuut draaien is risico zonder opbrengst.
2. De volgorde vastleggen. Nummer de schijven volgens hun slot, of maak een foto van de achterkant met de schijven erin. Bij een reconstructie is de volgorde bepalend.
3. Noteer wat u weet: welk merk en model controller, welk RAID-niveau, hoeveel schijven, welke schijf wanneer uitviel, en wat er sindsdien geprobeerd is. Vooral dat laatste is belangrijk — verzwijg mislukte pogingen niet, ze veranderen de aanpak.
4. Alle schijven bij elkaar houden, ook de defecte. Ze horen als set bekeken te worden.
5. Controleer of er een back-up is en hoe oud die is, voor u aan herstel begint.

Hoe herstel verloopt

1. Elke schijf apart kopiëren. Sector voor sector naar een gezonde schijf. Vanaf dat moment raakt niemand de originelen nog aan.
2. De structuur uitzoeken. Volgorde, blokgrootte, richting van de pariteit, en welke schijf als eerste uitviel. Dat wordt afgeleid uit de kopieën, niet aangenomen.
3. Virtueel samenstellen. De array wordt in software opgebouwd, zonder dat er iets naar de schijven wordt geschreven.
4. Controleren. Als de structuur klopt, komen bestandsnamen en mappen leesbaar tevoorschijn. Dat is het bewijs dat de reconstructie correct is.
5. Uitlezen naar een nieuwe schijf.

Zit er mechanische schade op één van de schijven, dan gaat die eerst open in de cleanroom voordat er gekopieerd kan worden.

Voor bedrijven: de klok loopt anders

Bij een server die stilstaat, telt niet alleen de data maar ook de stilstand. Voor dat soort gevallen is er 24/7 noodservice en een expresdiagnose in drie uur, zodat u snel weet of herstel haalbaar is en hoe lang het duurt.

De standaarddiagnose duurt twee werkdagen. Daarna krijgt u een vaste prijs vooraf, inclusief alle werkuren en apparatuur, onder no cure no pay: komen de gegevens niet terug, dan betaalt u niets. Het werk gebeurt in onze eigen ISO-gecertificeerde cleanrooms in Oudenaarde en Kortrijk.

Meer over onze aanpak voor grote ondernemingen en kmo’s. Staat uw array nu offline? Zet hem uit en bel 0497 22 11 00.

Lees ook

• NAS-schijf uitgevallen: wat u eerst doet, en wat u beter laat
• Ransomware: wat u nu doet, en waarom u niet moet betalen

Hulp nodig bij dit probleem?

Zit u met dit probleem en wilt u zekerheid? De standaarddiagnose duurt twee werkdagen; u krijgt daarna een vaste prijs vooraf, onder no cure no pay. Bekijk de prijzen of lees meer over raid- en serverdataherstel.

Twijfelt u wat te doen? Bel eerst, voordat u iets probeert: 0497 22 11 00.