SSD niet zichtbaar in de BIOS: is uw data nog te redden?

De computer start op, maar vindt geen opstartschijf. U gaat de BIOS of UEFI in om te kijken, en daar staat uw SSD gewoon niet in de lijst. Alsof hij er nooit is geweest.

Dat is verontrustend, maar het betekent nog niet dat uw bestanden weg zijn. Bij SSD’s is de controller — het brein op het printplaatje — vaker de boosdoener dan het geheugen zelf. En in dat geheugen staat uw data nog gewoon.

Eerst de simpele dingen uitsluiten

1. Zit hij goed vast? Een M.2-SSD die een millimeter scheef zit, wordt niet herkend. Zet de computer uit, haal de stekker eruit, en druk hem opnieuw goed vast.
2. Een andere poort of kabel. Bij een SATA-SSD: probeer een andere kabel en een andere aansluiting op het moederbord.
3. Staat de poort wel aan? Op sommige moederborden deelt een M.2-slot lijnen met een SATA-poort. Gebruikt u beide, dan schakelt er één uit. Dat staat in de handleiding van het moederbord.
4. Een andere computer. Wordt hij daar wel gezien, dan ligt het niet aan de SSD.

Wel zichtbaar, maar met een rare naam of grootte

Soms staat de SSD er wél, maar klopt er iets niet. Twee patronen komen vaak voor en die zeggen allebei hetzelfde: de controller is in nood.

• Een capaciteit van 0 MB of 2 MB. Klassiek beeld bij een SSD die in beveiligingsmodus is gegaan.
• Een vreemde naam, bijvoorbeeld “SATAFIRM S11” of iets met “BOOT ROM”. Dan draait de SSD op zijn noodfirmware.

Wat er dan gebeurd is: de controller heeft zijn eigen dienstgegevens niet meer kunnen lezen en heeft zichzelf op slot gezet om erger te voorkomen. Vervelend, maar het is de gunstigste variant — het geheugen zelf is meestal intact.

Wat u niet moet doen

• Geen firmware-update proberen. Dit is de grootste fout bij dit probleem. Een update herschrijft precies die dienstgegevens die nog nodig zijn om uw bestanden terug te vinden. Een geslaagde update op een zieke SSD betekent vaak: schijf werkt weer, data definitief weg.
• Geen “secure erase” of fabrieksherstel. Dat wist de versleutelingssleutel, en daarmee alles.
• Niet formatteren of initialiseren als Windows dat voorstelt.
• Laat hem niet uren aanstaan. Een SSD die zichzelf probeert te herstellen, kan blokken opruimen die u nog nodig had.

Waarom een SSD anders is dan een harde schijf

Bij een klassieke harde schijf staat uw bestand netjes achter elkaar op een magnetische laag. Bij een SSD ligt dat volledig anders. De controller verspreidt uw gegevens over honderden geheugenchips, versleutelt ze vaak, en houdt in een eigen tabel bij welk stukje waar staat. Die tabel verandert continu, want de SSD verplaatst blokken om slijtage te spreiden.

Zonder die tabel is het geheugen een berg willekeurige blokjes. Herstel betekent dus niet alleen bij de chips komen, maar ook uitvogelen hoe die specifieke controller zijn puzzel had gelegd. Dat verschilt per merk, per model en soms per firmwareversie.

Vandaar dat gewone herstelsoftware hier zelden iets oplevert: die praat met de controller, en juist die doet het niet meer.

Wat er in het labo mogelijk is

Afhankelijk van wat er stuk is, zijn er verschillende wegen. Soms is de controller via een technische poort nog aanspreekbaar en kunnen de dienstgegevens hersteld worden. Soms worden de geheugenchips zelf uitgelezen en wordt de vertaaltabel gereconstrueerd. Is de SSD versleuteld en is de sleutel verdwenen, dan houdt het op — dat zeggen we dan ook meteen, want dan heeft doorgaan geen zin.

Bij een diagnose van twee werkdagen weet u waar u aan toe bent voor u iets beslist. Haast? Een expresdiagnose kan in drie uur. Daarna krijgt u een vaste prijs vooraf, inclusief werkuren en apparatuur, onder no cure no pay — geen data terug, geen kosten.

Kort samengevat

• Niet zichtbaar in BIOS betekent meestal een controllerprobleem, niet verloren geheugen.
• 0 MB, 2 MB of een rare naam wijst op noodfirmware. Ongunstig ogend, gunstig in de praktijk.
• Een firmware-update is hier de gevaarlijkste knop die er is.
• Zet hem uit en laat hem uit tot iemand ernaar kan kijken.

Meer over hoe wij dit aanpakken staat op de pagina over SSD-dataherstel. Of bel 0497 22 11 00 voor u iets probeert.

Lees ook

• Stroomuitval of stroompiek: schijf beschadigd, data redden
• Per ongeluk geformatteerd: zijn uw bestanden nog te redden?

Hulp nodig bij dit probleem?

Zit u met dit probleem en wilt u zekerheid? De standaarddiagnose duurt twee werkdagen; u krijgt daarna een vaste prijs vooraf, onder no cure no pay. Bekijk de prijzen of lees meer over ssd-dataherstel.

Twijfelt u wat te doen? Bel eerst, voordat u iets probeert: 0497 22 11 00.